قطب سوم خودروسازی آمد

اصرار رنو بر «بند تحریم»
اما قرارداد رنو دیروز در حالی به امضا رسید که مدیرعامل ایدرو بالاخره پرده از راز اختلاف بزرگ میان این سازمان و خودروساز فرانسوی برداشت. به گفته منصور معظمی، رنو تاکید داشته که در قرارداد با ایدرو بندی در مورد تحریمها در نظر گرفته شود اما این اتفاق در نهایت رخ نداده است. وی با تاکید بر اینکه در قرارداد رنو چیزی در مورد تحریمها و آمریکاییها قید نشده، گفت: فرانسویها تاکید داشتند چنین بندی در قرارداد گذاشته شود و اصلا یکی از علل طولانی شدن قرارداد همین مساله بود. این گفته مدیرعامل ایدرو در شرایطی است که گمانهزنیهای زیادی در مورد دلیل طولانی شدن امضای قرارداد رنو مطرح شد، اما هیچکدام به موضوع تحریمها ارتباطی نداشت. با این حال و آن طور که از صحبتهای مدیرعامل ایدرو برداشت میشود، رنوییها بهدنبال گنجاندن بندی در قرارداد خود مبنیبر «تعلیق فعالیتهایشان در ایران» در صورت بازگشت تحریمها بودهاند تا به این واسطه بهنوعی سرمایهگذاری خود را بیمه کرده باشند. این موضوع از آنجا سرچشمه میگیرد که رنوییها نگران سیاستهای دولت جدید آمریکا در مورد برجام هستند؛ بنابراین میخواهند بهنوعی پیشدستی کرده و در صورت تحریم دوباره ایران، کمترین ضرر و زیان را متحمل شوند. با این حال آن طور که از اظهارات مدیرعامل ایدرو برمیآید، «بند تحریم» در قرارداد رنو لحاظ نشده است.

میوه دوم برجام در خودروسازی
نگاهی اما بیندازیم به جزئیات قرارداد رنو و ایدرو، تا مشخص شود این خودروساز فرانسوی در دور جدید حضورش، چه برنامههایی در ایران دارد. آن طور که مدیرعامل ایدرو عنوان کرد، طبق قرارداد، میزان سرمایهگذاری در فاز اول همکاری مشترک ایدرو و رنو، ۶۶۰ میلیون یورو برآورد شده و بناست 300 هزار خودرو در ایران به تولید برسد. معظمی با بیان اینکه دو محصول جدید رنو یعنی نیو داستر و نیوسیمبول در ایران تولید خواهند شد، از قیمت زیر 100 میلیون تومان آنها خبر داد. وی با اشاره به اینکه یک مجموعه خودروسازی در شهرستان ساوه خریداری شده و در اختیار رنو قرار خواهد گرفت، افزود: باید خودروهایی را تولید و عرضه کنیم که مشتریان قدرت خرید آنها را داشته باشند؛ هرچند ساخت خودروهایی با قیمت بالاتر از ۱۰۰ میلیون تومان، راحت است، اما بسیاری از مردم توانایی خرید آنها را نخواهند داشت. مدیرعامل ایدرو همچنین با اشاره به برنامه داخلیسازی محصولات رنو در ایران نیز تاکید کرد که شروع کار با ساخت داخل 40 درصدی خواهد بود و پس از یک سال و نیم، این رقم به 60 درصد خواهد رسید. گفتههای معظمی در شرایطی است که منظور وی از مجموعه خودرویی ساوه، همان سایت بن رو است که در حال حاضر از سوی سایپا اداره شده و آریو و وانت پراید در آن تولید میشوند. نکته مهم دیگر اینجاست که داستر و سیمبول تولیدی رنو در کشور، مدلهای جدید این دو خودرو بهشمار میروند و فقط در ایران به تولید خواهند رسید. اما طبق گفتههای معظمی، قرارداد رنو بهصورت سه جانبه میان این خودروساز فرانسوی، ایدرو و یک شرکت بخش خصوصی امضا شده که سهم رنوییها 60 درصد و طرفهای ایرانی نیز هر کدام 20 درصد سهام دارند. به گفته مدیر عامل ایدرو،رنو باید 30 درصد خودروها و قطعات تولیدی در ایران را صادر کند. معظمی در نهایت این را هم گفت که انتخاب مدیرعامل و هیاتمدیره بهصورت چرخشی است، هرچند در دور اول، مدیرعامل از طرف رنو، هیاتمدیره از طرف ایدرو و نایب رئیس از طرف شرکت بخش خصوصی انتخاب خواهد شد. با توجه به نکات مثبتی که در قرارداد رنو به چشم میآید، میتوان آن را میوه دوم برجام در خودروسازی کشور دانست، چه آنکه اگر برجامی در کار نبود، نه رنو و نه هیچ خودروساز خارجی معتبر دیگری امکان فعالیت گسترده در ایران را نداشت.

رنو مرکز تحقیق و توسعه میسازد
اما وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در مراسم امضای قرارداد رنو با اشاره به طولانی شدن روند امضای آن گفت: ایجاد یک مرکز توانمند تحقیق و توسعه و یک مرکز فنی مهندسی از سوی رنو در ایران، مدنظر قرار گرفته که نشان میدهد این قرارداد در مقایسه با قراردادهای قبلی رنو وضعیت بهتری دارد. محمدرضا نعمتزاده تاکید کرد: علاوهبر این، قطعهسازان کشور میتوانند در زنجیره مدنظر قرار گیرند و اگر این توانایی را داشته باشند و قطعات آنها مشابه سایر کشورها باشد، رنو از آنها قطعه خریداری خواهد کرد. وزیر صنعت در ادامه از ایجاد خط تولید موتور مستقل براساس قرارداد رنو خبر داد و تاکید کرد: کارخانهای در این راستا شکل میگیرد که به غیر از تولید موتور برای رنو، برای سایر محصولات داخلی هم موتور تولید خواهد کرد. نعمتزاده همچنین با اشاره به انتقاداتی که از سهم 40 درصدی ایدرو در قرارداد رنو مطرح میشد، گفت: ابتدا قصد داشتیم با 40 درصد سهام در قرارداد رنو حضور پیدا کنیم، اما در نهایت این سهم را به نصف کاهش داده و 20 درصد از سهام مربوطه را به بخش خصوصی واگذار کردیم.

حضور بلندمدت رنو در ایران
در مراسم دیروز اما قائممقام ارشد گروه خودروسازی رنو نیزقرارداد با ایدرو را استثنایی دانست و تاکید کرد که این خودروساز فرانسوی بهدنبال حضور بلندمدت در ایران است. تیری بلوره گفت: رنو مفتخر است که قراردادی استثنایی را با ایدرو و در یکی از استراتژیکترین کشورها به امضا رسانده است. به گفته وی، توافق مذکور تفاهمی استثنایی در تاریخ صنعت خودرو ایران به جهت سرمایهگذاری، انتقال تکنولوژی داخلیسازی و پرورش استعدادهای ایرانی بهشمار میرود و علاوهبر این، ایجاد مرکز مهندسی و خرید تولید خودروهای به روز و صادرات در جهت تکمیل و توسعه زنجیره کامل ارزش در ایران مدنظر قرار گرفته است.

سیر تکاملی یک سایت خودرویی
سایت بنرو که در شهرستان ساوه واقع است، در دهه 80 توسط بخش خصوصی تاسیس و میزبان محصولات فیات ایتالیا شد. این سایت پس از ناکامی پروژه فیات در ایران، توسط سایپا خریداری و هماکنون آریو چینی و وانت پراید در آن به تولید میرسد. سایپاییها قصد داشتند بنرو را به چانگان چین بفروشند، با این حال ناگهان ایدرو از راه رسید و این سایت را بابت طلبهایش از سایپا، برداشت و اعلام کرد که آن را در اختیار رنو قرار خواهد داد. طبق قرارداد ایدرو و رنو، سایت بنرو با ظرفیت اولیه 150 هزار دستگاه در سال، برای تولید محصولات جدید، در اختیار رنوییها قرار خواهد گرفت.